Στις 20 Νοεμβρίου πιλότος της σουηδικής Πολεμικής Αεροπορίας, που πετούσε με μαχητικό JAS 39 Gripen υπό νατοϊκές διαταγές, πήρε άδεια να καταρρίψει ρωσικό πύραυλο κρουζ πάνω από την Πολωνία. Η απόπειρα δεν είχε αποτέλεσμα. Ο κακός καιρός δεν του επέτρεψε να αναγνωρίσει τον στόχο και να τον «λοκάρει», σύμφωνα με ανώτερο Πολωνό στρατιωτικό διοικητή.
Η Ουκρανία δεν διαθέτει άδεια για επιθέσεις από έδαφος του ΝΑΤΟ, όπως δεν διαθέτει, προφανώς, ούτε η Ρωσία. Ουκρανικά drones έχουν ωστόσο αξιοποιήσει εναέριο χώρο της Συμμαχίας, κυρίως στη Βαλτική, για πλήγματα σε ρωσικό έδαφος, με κύριο σημείο την Αγία Πετρούπολη. Από τη ρωσική πλευρά, αντικείμενα, κυρίως drones και σπανιότερα πύραυλοι, έχουν απειλήσει νατοϊκό έδαφος, κυρίως της Μολδαβίας και της Ρουμανίας, αλλά και της Πολωνίας ή χωρών της Βαλτικής.
Ρώσοι και Ουκρανοί έχουν αναφέρει ότι συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου μπορεί να οδηγήσουν drones σε παρέκκλιση προς τρίτες χώρες που δεν εμπλέκονται.
Το περιστατικό σημειώθηκε ενώ η Ρωσία εξαπέλυε επίθεση μεγάλης κλίμακας κατά της Ουκρανίας. Από τα 11 «εναέρια αντικείμενα» συνολικά, τα τρία μπήκαν στον πολωνικό εναέριο χώρο.
Ο υποστράτηγος Ιρενέουζ Νόβακ, επιχειρησιακός διοικητής των πολωνικών Ενόπλων Δυνάμεων, είπε στην εφημερίδα Rzeczpospolita ότι ο πιλότος επιχείρησε να αναχαιτίσει αντικείμενο που εκτιμάται πως ήταν ρωσικός πύραυλος κρουζ Kh-101, σύμφωνα με το Hromadske. Οι καιρικές συνθήκες ήταν εξαιρετικά δύσκολες και δεν άφησαν περιθώριο να αναγνωριστεί ή να λοκαριστεί το αντικείμενο, ούτε με το μάτι ούτε από τα συστήματα του αεροσκάφους, πρόσθεσε ο Νόβακ.
Κάθε ύποπτο αντικείμενο κοντά στα σύνορα υπό την παρακολούθηση του ΝΑΤΟ
Τα σουηδικά Gripen επιχειρούσαν με διαταγές του Κέντρου Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στη Γερμανία. Από το κέντρο επιτρέπεται εμπλοκή για κατάρριψη στόχων, εφόσον έχουν τηρηθεί οι προϋποθέσεις ασφαλούς αναγνώρισης.
Τα σουηδικά αεροσκάφη μετέχουν σε αποστολή αεροπορικής άμυνας του ΝΑΤΟ για την προστασία του πολωνικού εναέριου χώρου. Από το 2025, αεροσκάφη της Συμμαχίας έχουν αναχαιτίσει στο παρελθόν ρωσικές εναέριες απειλές πάνω από συμμαχικό έδαφος.
Κατά τη ρωσική επίθεση της 20ής Νοεμβρίου οι πολωνικές δυνάμεις εντόπισαν 11 ενδεχομένως απειλητικά εναέρια αντικείμενα, που κινούνταν παράλληλα με τα πολωνικά σύνορα. Τα τρία από αυτά εισήλθαν στον πολωνικό εναέριο χώρο.
Αναπτύχθηκαν δύο σουηδικά μαχητικά Gripen και δύο πολωνικά F-16, με υποστήριξη από αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης Saab 340, ολλανδικό αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού και συστήματα αεροπορικής άμυνας εδάφους. Νωρίτερα, ο υπουργός Άμυνας της Πολωνίας Βλάντισλαβ Κοσινιάκ-Καμίζ είχε δηλώσει ότι σε πολωνικό έδαφος καταρρίφθηκαν δύο ρωσικοί πύραυλοι και ένα drone νεότερης γενιάς.
Εγγύηση του ΝΑΤΟ για την ασφάλεια της Πολωνίας
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ χαρακτήρισε τις εισβολές «πιθανή σκόπιμη ρωσική πρόκληση». Ο χρόνος τους, ανέφερε, δύσκολα θα ήταν τυχαίος, δεδομένου ότι βρίσκονται σε εξέλιξη στρατιωτικές ασκήσεις με συμμετοχή των Ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας, σύμφωνα με το Reuters.
Μιλώντας στη Βαρσοβία στις 21 Νοεμβρίου, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε εγγυήθηκε την ασφάλεια της Πολωνίας. «Μπορώ να εγγυηθώ ότι το ΝΑΤΟ θα υπερασπιστεί κάθε ίντσα του πολωνικού εδάφους», δήλωσε ο Ρούτε, σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται το Πολωνικό Πρακτορείο Τύπου.
Η Πολωνία προτίθεται επίσης να ζητήσει πρόσθετες δυνάμεις και δυνατότητες στο πλαίσιο της επιχείρησης «Eastern Sentry» του ΝΑΤΟ, η οποία αποσκοπεί στην κοινή άμυνα της Συμμαχίας κατά μήκος της ανατολικής πλευράς της.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρέι Σίμπιχα καταδίκασε τις παραβιάσεις του πολωνικού εναέριου χώρου και προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας απειλούν την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
«Ενώ η Μόσχα προσπαθεί να ξεκινήσει συζητήσεις σχετικά με τη «νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης», οι ρωσικοί πύραυλοι και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη υπονομεύουν άμεσα την υφιστάμενη τάξη ασφάλειας στην Ευρώπη», είπε, ζητώντας να ενισχυθεί η ουκρανική άμυνα για την προστασία των χωρών του ΝΑΤΟ.
Συνεδρίαση του ΝΑΤΟ έχει προγραμματιστεί στις Βρυξέλλες στις 23 Νοεμβρίου, ώστε να συζητηθούν οι παραβιάσεις του πολωνικού εναέριου χώρου, σύμφωνα με το Reuters.

































